William Saroyan

William SAROYAN, Bitlis’ten Amerika’ya göç etmiş Ermeni bir ailenin çocuğu olarak California eyaletinin Frenso kentinde doğdu. (1908-1981) Dört yaşındayken babasının ölümü üzerine üç kardeşiyle birlikte yetimhaneye verildi.

Yetimhanede geçirdikleri beş yıldan sonra çocuklar anneleriyle birlikte Frenso’da aile yaşamına döndüler.

William resmi eğitime ayak uyduramayıp 15 yaşında okulu bıraktı. Yazar olmak istiyordu. Geçim sıkıntısı altında gazete dağıtıcılığı ve bağlarda işçilik gibi çeşitli işlerde çalıştı. Bir yandan aile bireyleri ve yakın arkadaşlarıyla olan ilişkilerini de işlediği öykülerde yazıyordu. Açlık çekerken bile kitaplarında okumayı ve kışın sobasız odasında paltoyla oturup yazmayı sürdürüyordu.

1933 yılından itibaren öyküleri Amerikan dergilerinde yayımlanmaya başladı. 1934 yılında da “Uçan Trapezdeki Cesur Genç Adam” adlı ilk öykü kitabı yayınlandı. Öykülerinde insanı, insanlar arasındaki sıcak ilişkileri, yaşamın güçlükleri içinde olsalar bile başını dik tutan küçük insanları anlatan akıcı, sözcük oyunlarına yer vermeyen yalın ve içten bir yazı biçemini benimsedi.

SAROYAN 1939 yılında yayımlanan “The Time of Your Life” adlı oyunuyla Pulitzer ve Tiyatro Eleştirmenleri Ödüllerini kazandı; fakat refah düzeninin sanat üzerinde üstünlük kurmaya hakkı bulunmadığı gerekçesiyle Pulitzer Ödülü’nü almayı reddetti. Bu olay edebiyat çevrelerinde heyecan yarattı.

Ülkesinde ve ülke dışında bir çok kez yolculuk yapan SAROYAN ata yurdu olan Bitlis’i de ziyaret etti.

Öykü ve diğer yapıtları “Yoksul İnsanlar”, “Ödlekler Cesurdur”, “Paris-Frenso Güncesi”, “İnsanlık Komedisi”, “Yüreğim Dağlardadır”, “Yaşamak Vakti” ve “Yetmiş Bin Süryani” gibi eserlerdir.

William Saroyan 100 Yaşında adı altında ocak 2009'da Türkiye'de bir sergi düzenlendi. Fresno, Bitlis , Yerevan- Neresi Sıla, Neresi Gurbet.

Van Gölü'ne

Yaniyor gözleri babamin, bakisi bugulu;
geride kaliyor van gölü. ey keder küpü ic deniz,
babadan ogula yüregimiz, dualarimiz seninle simdi.
sert, hoyrat bir vedayla koparildigi vatanin
kiyisindan batiya dogru yüzünü cevridiginde babamin
duydugu dehset, husu benim icimde yasiyor simdi.
bizi rahat birakmayan acilarin simgesi,
doldukca dolan keder küpü, ey van gölü.

Topragindan dönmemecesine ayrildi babam
efsanelerin besledigi o gökyüzünden uzak
ölüp gitti ama ardinda beni, kücük hayaletini
birakti yas tutsun diye; soguk, sislere gömülü,
yagmurlarin yikadigi o gölün, tüm ölümlü acilarin,
toplandigi o havuzun kiyisinda agidini yakip aglasin diye.

The Daring Young Man On The Flying Trapeze (1934)
The Trouble With Tigers (1938)
My Name Is Aram (1940)
The Human Comedy (1943)
Tracy's Tiger (1951)
The Summer of the Beautiful White Horse (1938)
Rock Wagram (1951)
Love (1955)
Gaston (1962)
One Day in the Afternoon (1964)
Days of Life and Death and Escape to the Moon (1970)
Places Where I've Done Time 1972 (original printing possibly 1957)
Obituaries (1979)
My name is Saroyan (1983)
An Armenian trilogy (1986)
Madness in the family (1988)
The Man With The Heart in the Highlands and other stories (1968)